ЯҢАЛЫКЛАР

2023 елның 1 гыйнварыннан медицина хезмәткәрләренең аерым категорияләре өчен дәүләт ярдәменең яңа чарасы эшли башлады. Ай саен бирелә торган акчалата түләү сәламәтлек саклауның беренче звеносы, район үзәк, район һәм участок хастаханәләре табибларына, шулай ук станцияләрдә һәм ашыгыч ярдәм бүлекләрендә эшләүче медицина хезмәткәрләренә түләнә. Медицина оешмасы сәламәтлек саклауның дәүләт яки муниципаль системасына керергә һәм ОМСның (мәҗбүри медицина иминиятдәштерү) база яки территориаль программаларында катнашырга тиеш.

Медицина хезмәткәренең категориясенә һәм медицина оешмасының төренә карап, түләү күләме 4,5 мең сумнан 18,5 мең сумга кадәр тәшкил итә.

Табиблар түләүләрне проактив режимда ала, акча алу өчен аларга берни дә эшләргә кирәкми. Ай саен медицина оешмалары Татарстан Социаль фонды бүлегенә электрон реестрлар җибәрә. Аларда махсус түләү алырга хокуклы хезмәткәрләр турында белешмәләр, билгеләнгән түләүләр суммалары һәм аларны исәпләгәндә файдаланылган мәгълүматлар бар. Бу реестрлар нигезендә фонд хезмәткәрләрнең банктагы счётына яки МИР картасына 7 эш көне дәвамында акча күчерә. Социаль фонд счет реквизитларын шулай ук медицина учреждениеләреннән ала

Ел башыннан Татарстанда 27 000 медицина хезмәткәре гомуми суммасы 1 280 млн сум тәшкил иткән түләүләр алды

Туплау пенсиясенә өстәмә иминият кертемнәре а Пенсия тупланмаларын формалаштыруны дәүләт уртак финанслау программасына 2014 елның 31 декабренә кадәр керергә мөмкин иде.

Әгәр 2008 елның 1 октябреннән 2014 елның 31 декабренә кадәр Сез Программага керүгә гариза биргән булсагыз һәм 2015 елның 31 гыйнварына кадәр беренче взнос ясасагыз, Сез Программада катнашучы буласыз. Шәп! Әгәр гражданин 2014 елның 5 ноябреннән 31 декабренә кадәрге чорда программага керү турында гариза биргән булса, пенсиянең теләсә кайсы төрен алучы буларак, алга таба аның тарафыннан тупланма пенсиягә ДСВ суммасы пенсия капиталын арттырачак, әмма дәүләт тарафыннан финансланмаячаклар!

Россия Социаль фонды 80 яшькә җиткән барлык пенсионерларга картлык буенча иминият пенсиясенә теркәлгән түләүне ике тапкырга арттыра. Бүгенге көндә Татарстан Республикасында мондый өстәмәләрне 140 000 артык пенсионер ала.

      2023 елның 1 гыйнварыннан картлык буенча иминият пенсиясенә теркәлгән түләүнең  арттырылмаган күләме 7 567, 33 сум тәшкил итә.

      "Сиксән яшькә җиткән пенсионерларның барысының да теркәлгән түләүне арттыру хисабына картлык буенча югары күләмдә пенсия алу хокукы бар.  Гомуми тәртип буенча исәплләнгән иминият пенсиясен алучы  80 яшьтән узган пенсионерлар өчен билгеләнгән түләү күләме ике тапкырга арта һәм 2023 елда 15 134, 66 сум тәшкил итә. Пенсия пенсионерның туган көненнән арттырыла. Моның өчен бернинди гариза да бирергә кирәкми.  Социаль фонд  80 яше тулган пенсионерның пенсиясен мөстәкыйль рәвештә арттыра  ", - дип аңлатты республика буенча Социаль фонд идарәчесе.

       Мондый өстәмәләр картлык буенча иминият пенсиясен алучыларга гына билгеләнә. Картлык буенча социаль пенсия яки инвалидлык буенча пенсия алучыларның  пенсияләрен арттыру законда каралмаган. Туендыручысын югалту сәбәпле пенсия алучылар да әлеге хокуктан файдалана алмый.

       80 яшькә җиткән I төркем инвалидларның да теркәлгән түләүләре ике тапкыр арттырылмый, чөнки алар моңа кадәр үк пенсияләрен арттырылган күләмдә алалар. Закон буенча пенсия бер үк вакытта ике нигез буенча арттырыла алмый.

        Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, 80 яшьтән өлкәнрәк гражданнарның нинди пенсия алуларына бәйсез рәвештә үзләрен тәрбияләүче эшкә сәләтле, әмма рәсми рәвештә эшләмәүче кешегә карау буенча түләү рәсмиләштерү хокуклары бар. Карап торучы затка 1200 сум күләмендә түләү ай саен   хезмәт күрсәтелә торган өлкән кешенең пенсиясе белән бергә күчерелә. Караучы кешегә  хезмәт күрсәткән өчен түләүне пенсионер үзе теләге белән башкара.

        Өлкән яшьтәге пенсионерны карау буенча компенсацияне рәсмиләштерү өчен гаризаны Дәүләт хезмәтләре порталы аша җибәрергә яисә Социаль фонд яки күпфункцияле үзәкнең  клиентлар белән эшләү хезмәтенә килеп бирергә кирәк.

ҖИРЛӘҮ ӨЧЕН СОЦИАЛЬ ПОСОБИЕ ТҮЛӘҮ​

Россия Федерациясе социаль фонды акчаларыннан җирләүгә социаль пособие вакытлыча хезмәткә яраксызлык очракларында һәм ана булуга бәйле рәвештә мәҗбүри социаль иминләштерелергә тиеш булмаган үлгән пенсионерларны күмүгә түләнә.

   Җирләү ир яисә хатын, якын туганнар, башка туганнар, үлгән кешене күмү бурычын үз өстенә алган үлгән затның яисә башка затның законлы вәкиле акчалары исәбеннән башкарылган очракта, аларга җирләү буенча хезмәтләр күрсәтүнең гарантияләнгән исемлеге нигезендә бирелә торган хезмәтләрнең күләменә тигез күләмдә күмү өчен социаль пособие түләнә, ул "Күмү һәм күмү эше турында" 1996 елның 12 гыйнварындагы 8-ФЗ номерлы Федераль законның 9 статьясы нигезендә, әмма билгеләнгән чик күләменнән артмый.

     Җирләү эше мәсьәләләре буенча махсуслаштырылган хезмәттә түләнергә тиешле, шулай ук күмү өчен социаль пособиенең иң чик күләмен индексацияләү 2011 елдан башлап ел саен гамәлгә ашырыла.   

    2018 елның 1 февраленнән индексация куллану бәяләренең үсеш индексыннан чыгып башкарыла.

     Хезмәт хакына район коэффициенты билгеләнгән районнарда һәм урыннарда бу чик район коэффициентын кулланып билгеләнә.

  Мәет җирләүгә социаль пособие, әгәр аңа мөрәҗәгать иткән көннән алып алты айдан да соңга калмыйча түләнә.

  Мәет җирләүгә социаль пособие түләү ЗАГС органнары биргән үлем турындагы белешмә нигезендә мөрәҗәгать иткән көндә ПФРның территориаль органы тарафыннан гамәлгә ашырыла.

Мәет җирләүгә социаль пособие түләү мөрәҗәгать иткән көнне мөрәҗәгать итүче тарафыннан почта элемтәсе бүлеге аша алу ысулын сайлаганда гамәлгә ашырыла. Мөрәҗәгать итүченең теләге буенча күмүгә социаль пособие түләү аның кредит оешмасында ачылган счетына башкарылырга мөмкин. Бу очракта счетның реквизитлары турында мәгълүмат бирергә кирәк.

   ВАЖНО! Әгәр дә җирләү буенча хезмәтләр күрсәтүнең гарантияләнгән исемлеге нигезендә күрсәтелә торган хезмәтләрнең бәясе җирле үзидарә органнары тарафыннан, җирләүгә социаль пособиенең билгеләнгән чик күләменнән кимрәк күләмдә расланса, расланган хезмәтләр бәясенә тигез сумма түләнә.

Кирәкле документлар исемлеге:

мөрәҗәгать итүченең шәхесен раслаучы документ

күмүгә социаль пособие түләүгә гариза

ЗАГС органнары тарафыннан бирелгән пенсионерның үлеме турында белешмә.

мөрәҗәгать итүче пенсионерның үлем көненә эш булмау фактын раслый торган документны (үлгән кешенең хезмәт кенәгәсен, граждан-хокукый характердагы эш башкару турында шартнамәне) тапшырырга хокуклы.

Мәет җирләүгә социаль пособие күләме 2023 елда 7 793 сум. 43 тиен.

Социаль фонд  пенсия билгеләү турындагы карарны медик-социаль экспертиза бюросы мәгълүматлары буенча кабул итә. Кешенең инвалидлык  алуы турында мәгълүмат МСЭ органнары тарафыннан инвалидлар реестрына җибәрелә, шуннан соң Социаль фонд 5 эш көне эчендә пенсия рәсмиләштерә. Инвалидның  дәүләт хезмәтләре порталындагы шәхси кабинетына яки почта аша  пенсия билгеләнү  турында хәбәр җибәрелә.

           Социаль фонд моңа кадәр  билгеләгән түләүләр пенсионерга нинди  ысул белән китерелгән булса, пенсия дә шул ысул белән киләчәк. Моңа кадәр  фонд линиясе буенча  түләүләр алмаган очракта гражданга дәүләт хезмәтләре порталында, Татарстанның Социаль фонды клиент хезмәтендә яисә күпфункцияле үзәк аша пенсия алу ысулын сайларга кирәк. Моны пенсионер үзе яки аның  законлы вәкиле  эшли ала.

           Пенсия билгеләүдән тыш, Социаль фонд инвалидлыклары булган гражданнарның пенсияләрен проактив форматта кабат исәпли, аларга айлык акчалата түләү һәм социаль хезмәтләр җыелмасы кебек социаль пособиеләр билгели. Социаль хезмәтләр җыелмасы үз эченә дарулар һәм медицина эшләнмәләрен, шифаханәләргә юлламаны, шулай ук шәһәр яны электричкаларында бушлай йөрүне ала. Исегезгә төшерәбез, инвалидлык буенча пенсия инвалид статусы алганчы пенсионер булмаган кешеләргә түләнә. Пенсия яшендәге кеше инвалидлык алган очракта аңа,  өстәмә буларак, автомат рәвештә айлык акчалата түләү билгеләнә. Бөек Ватан сугышында катнашучылар, "Блокададагы Ленинградта яшәүчегә" билгесе белән бүләкләнгән гражданнар һәм хәрби җәрәхәт алу нәтиҗәсендә инвалидка әверелгән гражданнар өчен федераль законнарда бер үк вакытта ике пенсия - инвалидлык буенча дәүләт пенсиясе  һәм  картлык буенча иминият пенсиясе алу хокукы беркетелгән.

Быел Татарстанда тәрбиягә бала алган 412 гаилә Россия Социаль фондыннан бер тапкыр түләнә торган пособие алды. Әлеге максатларны тәэмин итүгә Россия Социаль  фондының Татарстан Республикасы бүлеге 11 миллион сумга якын акча күчерде.

       Баланы гаиләгә тәрбиягә бирү очрагында бер тапкыр бирелә торган пособие - ул балаларны уллыкка алучылар, шулай ук аларның опекуннары, попечительләре яки тәрбиягә алган ата-аналарга күрсәтелә торган  ярдәм чарасы. Аларның Россия Федерациясе  гражданнары булулары һәм даими рәвештә Россия территориясендә яшәүләре зарур.

       "Түләү бер тапкыр бирелә торган, ягъни фиксацияләнгән булганга, ул билгеләнгән күләмдә бирелә. Татарстанда бу сумма - 22 909,03 сум тәшкил итә. Гаилә берьюлы берничә бала алган очракта, аларның һәрберсенә пособие түләнә. Ә инде тәрбиягә  инвалид бала, җиде яшьтән өлкәнрәк бала, яисә абыйлы-энеле бертуган балаларны уллыкка алган очракта у сумма 175 043,63 сум тәшкил итә», - дип ачыклык кертте Татарстан Социаль фонды идарәчесе Эдуард Вафин.

       Бер тапкыр бирелә торган пособие алу өчен Социаль фондка яки  күпфункцияле үзәкнең клиентлар белән эшләү хезмәтенә гариза белән мөрәҗәгать итәргә кирәк. Мөрәҗәгать итүчедән баланы уллыкка алу турында суд карарының күчермәсе генә сорала. Калган барлык кирәкле  документлары фонд хезмәткәрләре ведомствоара хезмәттәшлек буенча  соратып алачаклар. Гаризаны шулай ук дәүләт хезмәтләре порталы аша бирергә яки почта аша җибәрергә мөмкин (бу очракта уллыкка алу турындагы суд карарының нотариаль расланган күчермәсе сорала).

      Шунысы мөһим: гаризаны уллыкка алу турында суд карары үз көченә кергән яки опека һәм попечительлек органы тарафыннан опека яисә попечительлек билгеләү турында карар чыгарылган яисә баланы гаиләгә алу турында шартнамә төзелгән көннән башлап 6 ай эчендә бирергә кирәк. Пособие билгеләү турындагы карар тиешле гариза кабул ителгәннән соң 10 эш көне эчендә чыгарыла. Кирәкле документлар һәм белешмәләр булмаган очракта карау срогы 20 эш көненә кадәр озайтылырга мөмкин. Әгәр гаризада дөрес булмаган мәгълүматлар күрсәтелсә йә аны теркәгән көннән алып 5 эш көне эчендә документлар тапшырылмаса, пособие билгеләүдән баш тарту турында карар кабул ителәчәк.

        Әгәр сорауларыгыз булса, (дүшәмбе-пәнҗешәмбе 08.15 дән 17.30 га кадәр, җомга 08.15 дән 16.15 кә кадәр 8-800-1-00000-1 телефоны буенча Социаль фондка шалтырата аласыз.

       Бу елның апреленнән Россия Социаль фонды Татарстан бүлегенең Яр Чаллыдагы клиент хезмәте гражданнарны ял көннәрен дә кертеп төзелгән эксперименталь график буенча кабул итә.  Кабул итү өчен өстәмә кертелгән сәгатьләрдә белгечләргә консультация алу өчен 200дән артык граждан мөрәҗәгать иткән.

      «Пилот проекты кысаларында Яр Чаллы шәһәренең Клиент хезмәтендә кабул итү сәгатьләре артты, хәзер белгечләр 8:00 дән 20:00 гә кадәр эшли, моңа өстәп ял көннәрендә  дә гражданнарга хезмәт күрсәтү оештырылган. Кабат искәртеп  үтәм, күпчелек социаль ярдәм чараларын алу өчен Дәүләт хезмәтләре порталында шәхси кабинет аша гариза бирү дә җитә. Ә инде фондның клиент хезмәтенә шәхсән килергә кирәк икән, алдан язылу сервисы яки Социаль фондның 8-800-1-00000-1 Бердәм номеры буенча телефон аша кабул итүгә язылырга тәкъдим итәбез. Күпчелек очракта контакт-үзәк операторлары мәсьәләне фондка мөрәҗәгать итмичә генә хәл итәргә ярдәм итәр ", - дип хәбәр итте Татарстан Социаль фонды бүлеге идарәчесе Эдуард Вафин.

       Социаль фонд бүлегенең Татарстан буенча клиент хезмәтләре экстерриториаль принцип буенча эшли, ягъни гражданнарны теркәлү урынына бәйсез рәвештә кабул итә. Кабул итүнең пилот графигы Социаль фонд хезмәтләреннән мөмкин кадәр   уңайлырак файдалануны тәэмин итүгә юнәлдерелгән.

Кайбицкий прокуратурасы 46 яшьлек җирле кешегә карата җинаять эше буенча дәүләт гаепләвен хуплады.

Ул РФ ҖК 158 маддәсенең 3 өлешендә каралган җинаять кылуда гаепле дип таныла (урлау, ягъни банк счетыннан мөлкәтне яшерен урлау).

Судта ачыкланганча, 2023 елның апрелендә Олы Кайбыч авылы урамында бер ир-атның банк картасын тапканы билгеле була. Банк картасы белән товарны билгеләнгән суммадан азрак бәягә түләгәндә картаның пин-кодын кертү таләп ителмәвен төгәл белеп, берничә кибеттә сатып алулар өчен 5 мең сумнан артык гомуми суммага түли.

 Гаепләнүче кылган эшендә гаепле булуын таный, зыянны каплый.

Суд, дәүләт гаепләүчесе фикерен исәпкә алып, гаепле кешене 1 ел 6 айга сынау срогы белән шартлы рәвештә 2 елга ирегеннән мәхрүм итү рәвешендә җәзага хөкем итә.

Хөкем карары әлегә законлы көченә кермәгән.

Татарстан Республикасында федераль ташламага  224 654 кеше социаль хезмәтләр җыелмасын (НСУ) тулысынча яки  өлешчә  натураль формада куллана: бушлай дарулар, медицина әйберләре һәм дәвалау туклануы продуктлары ала, дәвалау урынына бару-кайту, түләүле шифаханәләрдә бушлай дәвалану  хокукыннан файдалана .

        Инвалидлар, Бөек Ватан сугышында катнашучылар, һәлак булган (вафат булган) хәрбиләрнең гаилә әгъзалары, хәрби хәрәкәтләр ветераннары, радиация һәм техноген һәлакәтләр нәтиҗәсендә зыян күргән гражданнар, Ленинград блокадасында яшәүчеләр, фашист лагерьларының балигъ булмаган тоткыннары федераль ташламалардан файдалану хокукына ия.

         Социаль хезмәтләр җыелмасы натураль формада ташлама ияләренә айлык акчалата түләү билгеләгәндә (ЕДВ) бирелә.  Аларның, ташламадан акчалата  файдалану вариантын рәсмиләштереп, аена 1 469,74 сум акча алу формасына үзгәртү хокукы бар.

         Акчалата эквивалентның зурлыгы  натураль хезмәт күрсәтү күләменә тәңгәл килмәскә мөмкин. Мәсәлән, дарулар, юлламалар һәм юл йөрү чыгымнары ташлама иясенә кирәкле  күләмдә түләүсез бирелә. Ә менә натураль ташламаларны акчалата эквивалент белән алмаштырганда,  алар тиешле ташламалар өчен каралган суммада гына биреләчәк (1132,03 сум - дару препаратлары, медицина эшләнмәләре һәм дәвалау туклануы продуктлары өчен; төп авыруларны профилактикалау өчен шифаханә-курорт дәвалануына юллама өчен - 175,12 сум; 162,59 сум - шәһәр яны тимер юл транспортында бушлай йөрү өчен, шулай ук дәвалану урынына шәһәрара транспортта бару һәм кире кайту өчен).

         "Социаль хезмәтләр җыелмасын акчага өлешчә дә, тулысынча да алыштырырга мөмкин. Әмма ташламаны табигый формада алу күпчелек очракта отышлырак булуын исәпкә алырга кирәк. Бу, мәсәлән, пенсионерга кыйммәтле дарулар таләп ителгән очракларга кагыла. Социаль ярдәм чараларын натураль яки акчалата формада алу вариантлары ташламадан файдаланучылар үзләре өчен уңайлы тәэмин итү форматын сайлап алсын өчен каралган. Процесс шактый гади. Моның өчен 1 октябрьгә кадәр дәүләт хезмәтләре порталында, Социаль фондның клиент хезмәтендә яисә күпфункцияле үзәктә шәхси кабинет аша гариза бирергә кирәк. Киләсе елның 1 гыйнварыннан ташлама хезмәте гаризада билгеләгән  вариантта  күрсәтелә башлый», - дип искәртте федераль ташламалардан файдаланучыларга Татарстан Социаль фонды идарәчесе Эдуард Вафин.

Караучы өчен түләүне рәсмиләштерү җиңеләйде.

      Россиянең Татарстан Республикасы буенча социаль фонды I төркем инвалидларны, дәвалау учреждениесе нәтиҗәсе буенча Даими читтән торып карауга мохтаҗ булган өлкәннәрне яки 80 яшькә җиткән, 18 яшькә кадәрге инвалид балаларны яки I төркем балачактан инвалидларны караучы эшләми торган эшкә сәләтле затларга компенсация түләү билгеләнгән дип искәртә.

     Хәзер компенсация түләүләрен билгеләү өчен дәүләт хезмәте порталындагы шәхси кабинет аша яки социаль фондның клиент хезмәтләре аша гына 2 гариза бирелә: берсе-эшкә яраксыз гражданны карау буенча түләүне билгеләү турында эшләмәүче эшкә яраклы зат, карау башлану датасын, яшәү урынын һәм шәхесне раслаучы документны күрсәтеп; һәм икенче гариза-пенсионерның аны карау өчен ризалык турында кайгырту.

     Моннан тыш, соралган документлар исемлегеннән белем бирү учреждениесеннән белешмәләр генә түгел, ә ата-аналарның берсе һәм органның рөхсәте дә чыгарылган

     Исегезгә төшерәбез, кайгырту чоры кайгыртучыга һәр ел өчен 1,8 пенсия коэффициенты күләмендә иминият стажына исәпләнә. Бу караучы кешегә иминият пенсиясен алу өчен пенсия хокукларын формалаштырырга мөмкинлек бирә.

   1 төркем инвалидны һәм 80 яшькә җиткән кешене, шулай ук 1 төркем инвалид һәм балачактан инвалид баланы карау буенча түләү күләме 1 200 сумга тигез, баланың ата-анасы яки опекуны тарафыннан башкарылмый.